Country & Western
Amerikaanse ‘country’-roman over een familie in Mississippi.
Terug naar Mississippi is de derde roman van de uit Mississippi afkomstige schrijfster Melinda Haynes, ooit in de schijnwerpers gezet door Ophra Winfrey, met haar debuutroman Moeder van Pearl. Ook in haar derde roman is het landschap en de sfeer van de zuidelijke Amerikaanse staat Mississippi weer het zwetende decor voor een familieverhaal rond eind jaren ’70. Hoewel de titel verwijst naar de terugkeer van Willem Fremont die zijn jeugdplek weer opzoekt, gaat het verhaal grotendeels over de familie Till die nu op zijn land woont.
Drie familieleden met gebreken vallen door de mand wanneer er een crisis uitbreekt. Op haar minutieus meeslepende stijl beschrijft Haynes hoe de inerte zoons van Eilene de wereld weer betreden en ze eindelijk geen genoegen meer nemen met het feit dat hun moeder doofheid voordoet. Bruno ontwaakt uit zijn zielig-zijn en uit zijn korset dankzij Alice die hem een stofzuiger probeert te verkopen, Sonny betreedt de mannenwereld, tekent voor een huwelijks juk in de vorm van Conchita die de strijd op zal nemen tegen zijn luiheid.
Willem komt zijn land opeisen en trekt in het plaatselijke motel dat gerund wordt door Alice en haar twee kinderen en wiens man Joe in duistere zaakjes zit. Wanneer dan ook nog de ouders van Leah op bezoek willen komen voor Onafhankelijkheid Dag dreigt de chaos compleet te worden.
Speelde in Haynes’ vorige romans de verhouding tussen negers en blanken een rol, dat thema komt in deze roman niet voor. Deden haar vorige romans op sommige plekken haast magisch realistisch aan, ook deze stijl is afwezig in haar derde roman. Het bijkarakter, de innemende dorpsgek Sparechange Dinkins met zijn profetieën, komt daar het dichtst bij in de buurt.
In Terug naar Mississippi zijn er meer karakters die voluit zijn uitgewerkt en reëler aandoen dan in haar vorige romans. De natuur is echter wel nog even aanwezig op de achtergrond, maar de karakters staan meer op de voorgrond. Haynes dialogen lijken gegroeid en het spel van de karakters is versterkt. Zoals altijd hebben de moeders weer een sleutelrol in het verhaal en is Willem Fremont slechts het rad dat alles lijkt aan te zwengelen. Het is een echte ‘country-roman’ die deze keer voor iedereen goed afloopt, behalve dan voor de kleine crimineel Joe.
De dreiging die over het verhaal hangt begint reeds op de eerste bladzijde in de vorm van een angstaanval van Willem. Angsten, frustraties, bedriegerij, gebouwd op liefde. Wat Donna Tart doet in 800 bladzijden, doet Haynes in 400 bladzijden. En nog beter, want sfeerzetten is niet Donna Tart’s grootste talent. Hoewel Haynes ook een langzame introductie inzet in het eerste hoofdstuk, zet het verhaal al snel vaart door kleine verontrustende voorvallen. Misschien had het hoofdstuk over Leah’s jeugd en haar verhouding met haar ouders ietsjes minder uitgebreid gekund, uit Tart’s laatste boek had de helft wel mogen worden geschrapt.
Haynes bouwt scènes die ook in dit boek soms aan het absurde grenzen zoals het gegeven van de grote garnalenboot op Eilene’s erf. Het verhaal heeft redelijk wat humor, zoals in de scène tussen de 2 ‘gekken’ Sparechange Dinkins en Willem Fremont. Haynes dialogen zijn vermakelijk, treffend en scherp.
Het zal niet makkelijk zijn om liefhebbers van Tart te overtuigen dat Haynes eigenlijk veel beter is. De aantrekkelijke karakters met hun streken die reëler zijn dan in haar vorige boeken, de mooie en onderhoudende dialogen en wederom het broeiende klimaat van de Mississippi maakt haar derde roman tot een sfeervol, meeslepend boek. Misschien wordt de spanning minder aangescherpt dan in Tart’s boeken, Haynes verhaal heeft die spanning niet nodig om je te blijven boeien.
Melinda Haynes – Terug naar de Mississippi (Willem’s Field, vert. Kathleen Rutten) De Geus, 2004
Leestips
Van dezelfde schrijfster:
Melinda Haynes – Moeder van Pearl
Melinda Haynes – Krijtstad
Rampspoed over de Mississippi:
Lafcadia Hearn – Chita
Een ander verhaal uit Mississippi:
Donna Tart – De kleine vriend
Nog meer ‘country-verhalen’:
Thomas Savage – Het geweld van de hond
Mark Spragg – De vrucht van steen
Annie Proulx – De laatste troef