Mississippi blues
Amerikaanse roman over klein dorpje Petal, in het broeierige Mississipi.
Prachtig verhaal over het zuiden van Amerika, over een dorpje eind jaren ’50. Een boek over liefde, over ouderschap, over rassendiscriminatie en over het lot. De belangrijkste verhaallijn is opgebouwd rond de 15-jarige Valuable. Een blank meisje, dat de grenzen van seksualiteit verkent, samen met haar blanke vriendje Jackson. Maar het is ook het verhaal van hun blanke vriendje Joleb, die zich schuldig voelt door de vegeterende staat waarin zijn moeder sinds zijn geboorte verkeert, en uiteindelijk meer familie blijkt te hebben dan hem lief is.
Het is ook het verhaal van Even Grond, een jonge zwarte man, die helemaal geen familie heeft en zijn rustige levenspad zoekt tussen hard werken en zwart zijn. Hij wordt hierin bijgestaan door de oudere zwarte man Canaan, die zo wijs is als Even nog nooit iemand heeft gezien, en die zijn laatste dagen lijkt te slijten en zijn mening geeft over het ‘zwart’ zijn. Maar het blijkt dat het leven ook voor hen nog heel wat in petto heeft. Al kibbelend, want ze zijn het niet altijd met elkaar eens, ontdekken ook zij de liefde en een familieleven.
Joody Two Sun is de vrouw die weet hoe het verhaal in elkaar steekt, die ieders familiegeheim kent, die ieders geheime wens kan doorzien en het verhaal lijkt te dirigeren. Toch moet ook zij haar ‘stokjes’ inleveren en is ze niet bestand tegen het lot, dat zelfs zij niet in de hand heeft.
Dan zijn er nog de geweldige karakters van Bea en Neva, twee verstokte blanke lesbiennes die het maar wat leuk vinden als ze opeens een jong meisje in hun huis krijgen.
Melinda Haynes beschrijft op een prachtige manier hoe al deze uiteenlopende karakters samen komen in een verhaal dat typerend is voor een Amerikaans zuidelijk plattelandsstadje. Ze laat ook het commentaar niet weg, zowel over blanken die met zwarten omgaan, wat eind jaren 50 zeker in het zuiden nog niet ‘done’ was, als ook op de onbesuisde jeugd, of op een levenswandel, zoals die van Valuables moeder, die niet strookt met het geloof en de zeden van het dorp, of Valuables tantes die lesbienne zijn.
Zo krijg je een klein zicht op een uiterlijk slapend dorpje in de staat van Mississippi. Wat opvalt is dat de schrijfster clementie heeft voor al haar karakters. Goed en slecht bestaat niet voor haar. Ook mensen die slecht overkomen, blijken een hart te hebben, en kunnen hun leven beteren.
Net zoals ze de rassendiscriminatie met zachte pen beschrijft. Nergens komt het rechtstreeks tot gewelddadige uitbarstingen (waar wel over wordt verteld) of voert ze rassenspanning op tot een uiterste. Ze volstaat met feiten opnoemen en voert af en toe een hilarische scene tussen blank en zwart op. Toch is juist dit verschil tussen blank en zwart een groot thema uit het boek. Maar ze schrijft er berustend over: de tijd van de ergste rassenhaat is over en is nu verleden tijd. Nu leven we samen en kunnen we hoogstens nog eens verhalen ophalen uit die tijd vol haat en geweld.
Het boek bevat humor die gaat over de verschillen tussen jongens en meisjes, tussen jeugd en ouderen, tussen blank en zwart. Het verhaal neemt je mee naar de hitte van het zuiden van Amerika, laat je stof happen of geeft je verkoeling door een duik in een van de vele modderige rivieren die het land daar rijk is.
De schrijfster, die over haar geboorte- en woonstreek vertelt, weet deze omgeving prachtig over te brengen. Na een leven van een moeilijk huwelijk met kinderen, na een bankroet, na fobie-aanvallen, heeft ze haar leven weer opgepakt en begon ze te schrijven. In 1999 was ‘Mother of Pearl’ het resultaat. Een prachtig meesterwerk dat zich kan meten met boeken van een van Haynes favoriete schrijfsters, Annie Proulx.
Melinda Haynes – Moeder van Pearl (Mother of Pearl, vert. Kathleen Rutten), De Geus, 2001
Leestips:
Van dezelfde schrijfster
:
Terug naar Mississippi
Krijtstad
Rampspoed over de Mississippi:
Lafcadia Hearn – Chita
Een verhaal uit het zuiden van Amerika:
Jean Vautrin – Het jaar van de orkanen
Amerikaanse boeken met soortgelijke sfeer:
Donna Tartt – De kleine vriend
Toni Morrison – De hemelvaart van Solomon
Toni Morrison – Het Paradijs
Toni Morrison – Liefde
Barbara Kingsolver – Het schildpadmeisje
Barbara Kingsolver – Varkens aan de hemel