Een klein monument voor het laatste eiland
Historische roman over een eiland dat wordt weggevaagd door een orkaan in 1856.
New Orleans, hoofdstad van Louisiana en het donkere zuiden van Noord-Amerika. Bekend om zijn blues en zijn carnaval, maar sinds 2005 ook bekend om orkaan Katrina die de stad op een mooie augustusdag belegerde en 132 doden te midden van een grootse puinhoop achterliet.
De Last Island orkaan
Pas vanaf 1953 kregen de grote stormen persoonsnamen. Daarom heette de orkaan die in 1856 in het gebied van de monding van de Mississippi stevig huishield de Last Island orkaan, vernoemd naar het eiland dat hij compleet wegvaagde. Het laatste eiland, voordat de moerassen rond de Mississippi, doorkruist met modderige vaargeulen, overgingen in het kristalheldere water van de Golf van Mexico. Nadat de golven zich terugtrokken bleek het eiland in tweeën en later in nog meer eilandjes verdeeld. De eilandengroep heet nu Îsles Dernièrs.
De orkaan overleven
Chita is een roman die gebaseerd is op deze historische gebeurtenis waar een orkaan met woedende golven hotels, vakantiehuizen en wat er ook stond meedogenloos meesleepte. 192 mensen lieten het leven, maar zo’n 200 wisten op wonderbaarlijke wijze te overleven. De Grieks/Ierse schrijver Lafcadio Hearn schreef een kleine roman over een van die overlevenden, een fictief slachtoffer, een klein meisje dat aanspoelde op een eiland een heel stuk weg van Last Island. De ouders van het kind vielen niet te traceren, waarna een donkere, lokale visserman en zijn vrouw het blanke meisje adopteerden. En zo groeit Chita op op een eilandje waar voornamelijk van de visserij wordt geleefd en de grote wereld ver weg lijkt.
In New Orleans duikt dokter Julien weer op, als uit de dood herrezen. In 1867, ten tijden van een zoveelste uitbraak van de gele koorts, moet hij op bezoek bij een zieke vriend op een afgelegen eilandje. Daar komen de verhaallijnen bij elkaar, maar drama blijft op de loer liggen.
Succesvolle journalist
Alleen al het relatief korte leven van de schrijver Lafcadio Hearn (1850 – 1904) is een roman waard. Hij werd geboren op het Griekse eiland Lefkada. Zijn moeder was Grieks en zijn vader een Engelse militair. Als peuter werd hij bij een tante achtergelaten in Dublin. Toen die geen geld meer had om voor hem te zorgen werd hij naar Londen gestuurd en niet veel later, in 1869, scheepte hij zich in voor Amerika, waar hij in Cincinnati zijn carrière begon als journalist. In 1881 kreeg hij een contract om voor een krant in New Orleans te schrijven, in 1887 reisde hij naar Martinique en in 1890 naar Japan, waar hij bleef en voor een derde keer trouwde. De meeste artikelen en boeken schreef hij in en over Japan. Dit bracht hem bekendheid in de literaire wereld, omdat hij een van de eerste schrijvers was die het Westen liet kennismaken met de kleurrijke tradities van het toen nog redelijk onbekende Japan.
Het einde van een vakantieoord
Chita, voor het eerst gepubliceerd in 1886, is de roman uit zijn periode in Louisiana. Wanneer je de roman leest, zou je denken dat hij zijn hele leven heeft doorgebracht aan de klamme oevers van de Mississippi, met zoveel bezielende woorden schildert hij het klimaat en het landschap, de eilanden die de monding van deze levensader met al zijn moeraslanden beschermen.
In de enkele jaren dat Lafcadio in New Orleans werkte werd hij nieuwsgierig naar de ramp die het fameuze Last Island deed verdwijnen. Het was een populair vakantieoord voor tal van rijke plantagehouders, dankzij zijn hagelwitte stranden en een kristalheldere zee, in tegenstelling tot de troebele wateren van de Mississippi. Maar de orkaan kende geen medelijden met huizen, hotels en hun feestende gasten: alles werd van de kaart geveegd.
Een beetje Titanic
Met veel verve en oog voor details beschrijft hij deze gruwelijke storm en met een beetje fantasie laat hij een klein meisje aanspoelen op een eiland een stuk verder weg. De verhaallijn over dit weeskind is magertjes en neemt niet veel pagina’s in beslag. De roman Chita moet het vooral hebben van de historische kant van het drama en van de adembenemende beelden die de schrijver gebruikt om het leven op de eilanden en in New Orleans, het weer en de moerassen te beschrijven. De luchten, meestal intens blauw, maar ook jagende wolken, het zoute water, de kleuren, de getijden en de natuur rondom de modderige kusten van de Mississippi, pagina’s lang kan hij daar over uitweiden. Het verhaal roept ook beelden op van een zinkende Titanic, daar er tot het bittere einde muziek klonk en er werd gedanst op Last Island, voordat het in de golven verdween.
Het is een klein monument voor het verdwenen eiland en een roman die je doet verlangen naar dat zuidelijke gebied rond New Orleans, geschreven door een passionele journalist die oog had voor zowel de mens als de natuur. Een kleinood om te koesteren. Een uitnodiging om meer van Lafcadio Hearn te lezen.
Lafcadio Hearn – Chita, herinnering aan Last Island (Chita. Memory of Last Island, vert. Barbara de Lange), Koppernik 2026
Leestips:
In de moerassen van de Mississippi:
Jean Vautrin – Het jaar van de orkanen
Bill Cheng – Als de hond het spoor kruist
Rond de Mississippi:
Percival Everett – James
Melinda Haynes – Moeder van Pearl
Melinda Haynes – Terug naar Mississippi
In New Orleans:
John Kennedy Toole – Een samenzwering van idioten